Motorların yapısı

Motor, hareketli ve hareketsiz, mekanik ve elektronik birçok parçanın bir araya gelmesiyle oluşuyor. Motorlar; yakıt türü, hacmi, silindir düzeni ve konumuna göre birçok farklı türe ayrılıyor.
Sıralı silindirli motorlar; 3, 4, 5, 6 silindirli olabiliyor. 45 ile 180 derece arasında açı oluşturacak şekilde, tek krank üzerinde bağlı olan silindir yapısı ise V motor adını alıyor. 2, 4, 8, 10, 12, hatta 16 silindir adedine kadar ulaşabilen V motorlar genellikle 45, 60 veya 90 derece açı ile diziliyor. V olarak adlandırılan motor yapısı, kendini zigzag şeklinde tekrar ederek yerleştirildiğinde bu silindir yapısının adı ise W oluyor. Silindirlerin birbirine olan açısı 180 derece ve yere paralel (yatık) olan motorlar “boxer” olarak adlandırılıyor. Modern jet motorları öncesi savaş uçaklarında kullanılan bir başka motor yapısı ise yıldız motorlar. Merkezi bir krank etrafında dairesel olarak dizilen silindirlerden oluşan ve bir uçağı uçuracağı için çok yüksek hacimli ve yüksek beygir gücüne sahip olan bu motorlara tam karşıdan bakıldığından yıldıza benzediği için bu da veriliyor. Bir eksen etrafında dönerek çalışan ve herhangi bir silindir yapısına sahip olmayan, bir yörünge etrafında dönen rotordan oluşan motora ise Wankel adı veriliyor.

Motorlarda silindir düzeninin yanı sıra farklılık oluşturan bir diğer unsur ise çalışma zamanı prensibidir.

2 zamanlı motorlar

Aslında 2 zamanlı kelimesi tam olarak bu motorların ne iş yaptığını anlatmaya yetiyor. 2 zamanlı motorlar, 4 zamanlı motorlardan, emme ve sıkıştırma ile ateşleme ve egzozu aynı zamanda yaparak ayrılıyor. Bu çalışma prensibine sahip motorların, üretilmesinin ve uygulanmasının kolay olması en önemli avantajı. Fakat yüksek güçler üretilemediği için otomobiller yerine daha çok motosikletlerde tercih edilen bir motor yapısı. Diğer bir neden ise birçok ülkede sıkı sıkıya uygulanan egzoz emisyon normlarını karşılayabilmesi için daha yüksek maliyetle üretilmeleri. 2 zamanlı motorların en yaygın kullanım alanı ise deniz araçları. Deniz araçlarında durma ve hızlanma gibi ihtiyaçlar daha uzun vadede gerçekleştiği için bu motorlar daha etkili oluyor. Kapasiteleri, hafif olmaları ve verimlilikleri ise motosikletlerde tercih edilmelerinin bir başka nedenini oluşturuyor.

4 zamanlı motorlar

İsminden de anlaşıldığı gibi 4 zamanlı motorlar standart çalışma döngüsünü 4 aşamada tamamlıyor. İlk aşamada piston, silindir içinde aşağıya doğru hareket ederek açılan emme supabından hava ve yakıt karışımını silindir içine çekiyor. İkinci aşamada piston, silindir içinde yukarı doğru hareket ederek hava ve yakıt karışımını ateşleme için sıkıştırıyor. Üçüncü aşamada bir ateşleyici (buji) yardımı ile karışım ateşlenerek pistonun tekrar aşağıya itilmesi sağlanıyor. Dördüncü aşamada ise birinci aşamaya dönülmeden hemen önce yanmış karışım dışarıya atılmak suretiyle egzoz işlemi yapılmış oluyor.